บทที่ 9
การศึกษาความเป็นไปได้
สาระการเรียนรู้
เรียนรูถึงการประเมินเบื้องต้น การประเมินทางเทคนิค การประเมินทางเศรษฐศาสตร์ การประเมินทางสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งการเลือกข้อเสนอ CT
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. เพื่อประเมินเบื้องต้นตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาด
2. เพื่อประเมินทางเทคนิคตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาด
3. เพื่อประเมินทางเศรษฐศาสตร์ตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาด
4. เพื่อประเมินทางสิ่งแวดล้อมตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาด
5. เพื่อสร้างทักษะในการเลือกข้อเสนอ CT
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. สามารถประเมินเบื้องต้นตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาดได้
2. สามารถประเมินทางเทคนิคตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาดได้
3. สามารถประเมินทางเศรษฐศาสตร์ตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาดได้
4. สามารถประเมินทางสิ่งแวดล้อมตามวิธีการของเทคโนโลยีสะอาดได้
5. มีทักษะในการเลือกข้อเสนอ CT
บทที่ 9
การศึกษาความเป็นไปได้
ขั้นที่ 4 การศึกษาความเป็นไปได้
วัตถุประสงค์ของการศึกษาความเป็นไปได้ คือเพื่อเลือกข้อเสนอเทคโนโลยีสะอาด สำหรับการลงมือปฎิบัติ
ผลที่ได้จากขั้นตอนที่ 4
- ได้ข้อเสนอที่เป็นไปได้
- ผลที่คาดว่าจะได้จากแต่ละข้อเสนอ มีการบันทึกไว้อย่างชัดเจน
ในชั้นนี้จะแยกชุดข้อเสนอ CT ดังเกณฑ์ต่อไปนี้
- เป็นข้อเสนอที่ทำโดยการเปลี่ยนวิธีการทำงาน หรือต้องการการเปลี่ยนแปลงทางเทคนิค
- เป็นข้อเสนอที่ค่อนข้างต่ำ หรือข้อเสนอที่ลงทุนสูง
ชุดข้อเสนอที่เปลี่ยนวิธีทำงาน ทำได้ง่าย และลงทุนต่ำ อาจไม่จำเป็นต้องศึกษาประเมินละเอียดในชั้นต่อไป
งาน 5 อย่าง ของขั้นตอนการศึกษาความเป็นไปได้
ชุดข้อเสนอ CT งาน 12 การประเมินเบื้องต้น
งาน 13 การประเมินทางเทคนิค
งาน 14 การประเมินทางเศรษฐศาสตร์
งาน 15 การประเมินทางสิ่งแวดล้อม
งาน 16 การเลือกข้อเสนอ CT (ที่เป็นไปได้และเหมาะสม)
งานที่ 12 การประเมินเบื้องต้น
เพื่อประเมินว่าแต่ละข้อเสนอ CT ต้องศึกษารายละเอียดมากถึงระดับใด ต้องใช้ข้อมูลอะไรบ้าง เนื่องจากแต่ละข้อเสนอ CT มีความแตกต่าง ไม่จำเป็นต้องศึกษาละเอียดทุกกรณี
งานที่ 13 การประเมินทางเทคนิค
เพื่อประเมินความเป็นไปได้ทางเทคนิคของข้อเสนอ CT ใช้กับข้อเสนอที่ลงทุนสูง เป็นการประเมินผลกระทบต่อกระบวนการ ต่อผลิตภัณฑ์ ต่ออัตราการผลิต ความปลอดภัย ฯลฯ โดยอาจทดสอบในห้องปฏิบัติการในบางส่วนของสายการผลิต หรือประสบการณ์ของบริษัทอื่น หรือจากผู้ผลิต รายละเอียดการประเมินทางเทคนิค ควรทำตามหัวข้อต่อไปนี้
- แจกแจงรายละเอียดของข้อเสนอ CT เช่น เปลี่ยนอุปกรณ์ เกณฑ์การผลิต หรือวัตถุดิบ
- รูปแบบของการเปลี่ยนแปลง เช่น ลักษณะทั่งไปของอุปกรณ์ แผนภูมิกระบวนการ ดุลมวลและพลังงาน วิธีการทำงาน พื้นที่ที่ใช้ สาธารณูปโภคที่ต้องการ ตารางการผลิต
- ผลกระทบต่อการผลิต เช่น ต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ต่ออัตราการผลิต ช่วงเวลาหยุดการผลิต ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
- ผลกระทบต่อจำนวนพนักงาน การฝึกอบรม การบำรุงรักษา พื้นที่ขนส่งเก็บวัสดุ ห้องปฏิบัติการ
- ผลกระทบทางกฎหมาย เช่น ความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม การขยายโรงงาน ฯลฯ
งานที่ 14 การประเมินทางเศรษฐศาสตร์
เพื่อประเมินความเป็นไปได้ทางเทคนิคของข้อเสนอ CT นับเป็นเกณฑ์การตัดสินใจที่สำคัญยิ่ง ควรพิจารณาทางเลือกที่ให้ผลตอบแทนที่ดีมากๆ อย่าเลือกจากหลักเกณฑ์แฝง เช่น ความโก้เก๋ ไฮเทค เพราะอาจทำให้ได้ผลไม่คุ้มค่า เป็นผลเสียต่อการลงทุนในโครงการอื่น ๆ ต่อไป
1. รวบรวมข้อมูลเพื่อคำนวณเงินลงทุนและเงินดำเนินการ
เงินลงทุนทั้งหมดเป็นผลรวมของ ค่าปรับปรุงสถานที่ ค่าอุปกรณ์การผลิต อะไหล่ ค่าวัสดุ ก่อสร้าง ค่าติดตั้งสาธารณูปโภค ค่าคุมงานก่อสร้าง ค่าที่ปรึกษา ดอกเบี้ย ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ฯลฯ นอกจากเงินลงทุน ยังมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการผลิตที่ลดลงหรือประหยัดได้จากการดำเนินงาน ตามข้อเสนอ CT ได้แก่ การลดค่าบำบัดของเสีย ค่าวัตถุดิบและพลังงาน ค่าประกันภัย กำไรจากคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่ดีขึ้น กำไรจากค่าผลิตค่าบำรุงรักษา กำไรจากผลผลิตและ/หรือผลพลอยไดที่เพิ่มขึ้น
2. การวิเคราะห์ผลกำไร
วิธีวิเคราะห์มาตรฐานวัดผลกำไร ได้แก่
- ระยะเวลาคืนทุน (Payback Period)
คำนวณจาก
ระยะเวลาคืนทุน (ปี) = เงินทุนทั้งหมด/เงินกำไรเฉลี่ยต่อปี
วิธีนี้นิยมใช้เพราะสะดวก รวดเร็ว แต่ถ้าเป็นโครงการใหญ่ลงทุนสูงมาก ๆ จะใช้วิธีละเอียดขึ้น
- มูลค่าเงินปัจจุบัน (NPV) ใช้ดูเพิ่มเติมจากระยะเวลาคืนทุน โดยโครงการจะเป็นไปได้ เมื่อ NPV เป็นบวก คำนวณจาก
NPV = ผลรวมกระแสเงินสด I
j J = 0 (1+I)
j โดย ก = อายุงานของอุปกรณ์ที่ติดตั้ง(ปี) i = อัตราดอกเบี้ย (%) I = เงินลงทุนทั้งหมด 1/(1+I ) ปัจจัยลดที่คำนวณต่อปี สำหรับอัตราดอกเบี้ย i
- อัตราตอบแทนการลงทุน (IRR) ใช้ร่วมกับ NPV โดยคำนวณจาก
IRR = i2 + NPV (+)(i2-i1)
NPV(+) + NPV(-)
โดย i1 = อัตราผลตอบแทนต่ำที่ NPV (+)
i2 = อัตราผลตอบแทนสูงที่ NPV (-)
งานที่ 15 การประเมินทางสิ่งแวดล้อม
เพื่อประเมินผลดีหรือเสียต่อสิ่งแวดล้อมของข้อเสนอ CT เป็นเรื่องสำคัญยิ่ง เพราะ CT เป็นเครื่องมือลดของเสียและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
การประเมินทำได้ 3 ระดับ คือ
- ประเมินอย่างง่ายถึงปริมาณของเสียความเป็นพิษ และพลังงานที่ลดลง
- การประเมินละเอียดถึงผลขององค์ประกอบในสารป้อนและสารขาออกใหม่ที่ใช้
- การประเมินวงจรชีวิต(LCA) อย่างง่ายโดยทั่วไป วิธีแรกก็เพียงพอในการประเมินสิ่งแวดล้อมสำหรับข้อเสนอ CT การลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม อาจใช้ข้อมูลจากข้อมูลความปลอดภัยของวัตถุ สารระเหยได้ ค่าบีโอดี(BOD) สารลดโอโซน เป็นต้น
งานที่ 16 การเลือกข้อเสนอ CT
เพื่อบันทึกผลการศึกษาความเป็นไปได้และข้อเสนอ CT สำหรับลงมือปฏิบัติ ข้อเสนอที่ไม่เหมาะสม หรือยังไม่พร้อมปฏิบัติ จะถูกเก็บรวบรวมไว้ใช้ในโอกาสต่อไป
1. บันทึกข้อเสนอที่เป็นไปได้และเป็นไปไม่ได้
ผลการศึกษาใช้เพื่อขออนุมัติการลงมือปฏิบัติการ และอาจใช้ในรูปการขอกู้เงินหรือสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอกอื่นๆ เนื้อหาในรายงานนี้ควรประกอบด้วย
- ปริมาณพลังงาน และของเสียที่คาดว่าจะลดลงได้
- ค่าใช้จ่ายและผลประโยชน์ ทั้งที่คำนวณเป็นตัวเงิน และข้อดีอื่นๆ เช่น ภาพพจน์ ฯลฯ
- เงินทุนและแหล่งเงินทุน ระยะเวลา และความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้น
- วิธีเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้ข้อเสนอ CT
- ความสามารถของการแข่งขันของบริษัทที่คาดหวังในอนาคต
2. ข้อเสนอ CT ที่เป็นไปได้และเป็นไปไม่ได้
ควรตัดข้อเสนอ CT ที่ไม่เหมาะสมทางเทคนิคและสิ่งแวดล้อมออกก่อน ข้อที่เหลือจึงเปรียบเทียบกันในเรื่องความคุ้มทุนทางเศรษฐศาสตร์เพื่อจัดลำดับก่อนหลัง
3. เรียงลำดับข้อเสนอ CT
การเรียงลำดับข้อเสนอ CT ที่เป็นไปได้ อาจใช้สามัญสำนึก หรือใช้เกณฑ์การให้คะแนนแต่ละข้ออาจมีน้ำหนักแตกต่างกันและการให้คะแนนของทีมงานแต่ละคนอาจใช้คะแนน ตั้งแต่ 1 – 10 ผลรวมเป็นผลคูณของน้ำหนักคะแนนกับคะแนนที่ได้ เพื่อเรียงลำดับต่อไป
เกณฑ์และน้ำหนักคะแนน ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของทีมงาน CT และความเหมาะสมของแต่ละบริษัท ค่าคะแนนที่ควรเป็นค่าเฉลี่ยของทีมงานทุกคนหลังจากได้พิจารณาข้อดีข้อเสีย อย่างรอบคอบแล้ว
สมัครสมาชิก:
ส่งความคิดเห็น (Atom)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น