บทที่ 7
การตรวจประเมินโอกาสเทคโนโลยีสะอาดเบื้องต้น
สาระการเรียนรู้
มีความรู้ความเข้าใจในการทำแผนผังขั้ตตอนกระบวนการผลิตในองค์กร มีทักษะในการประเมินสารเข้าและสารออกทั้งหมด สามารถเลือกข้อเน้นสำหรับการประเมินรายละเอียด
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. มีความรู้ความเข้าใจในการทำแผนผังขั้ตตอนกระบวนการผลิตในองค์กรได้
2. มีทักษะในการประเมินสารเข้าและสารออกทั้งหมดได้
3. สามารถเลือกข้อเน้นสำหรับการประเมินรายละเอียด
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. เขียนแผนภาพกระบวนการผลิตในองค์กร
2. ประเมินสารป้อนเข้าและสารออกทั้งหมด
3. เลือกข้อเน้นสำหรับการตรวจประเมินละเอียด
บทที่ 7
การตรวจประเมินโอกาสเทคโนโลยีสะอาดเบื้องต้น
ขั้นที่ 2 การตรวจประเมินเบื้องต้น
วัตถุประสงค์ เพื่อคัดเลือกหัวข้อในการตรวจประเมินเพื่อเน้นในการตรวจประเมินละเอียดอีกครั้งหนึ่ง
ผลที่ได้จากการดำเนินการในขั้นที่ 2 คือ
1. แผนผังขั้นตอนกระบวนการผลิตในบริษัท
2. ได้หัวข้อเน้นในขั้นตอนการตรวจประเมินละเอียด
3. มีการเตรียมข้อมูลเพื่อเปรียบเทียบ “ก่อน” และ “หลัง” การดำเนินกิจกรรม CT
4. ได้ข้อเสนอ CT ที่เห็นได้ชัดเจนประเภทไม่ต้องลงทุน หรือลงทุนต่ำ
ในการตรวจประเมินขั้นที่ 2 นี้มีงาน 3 อย่างที่ต้องดำเนิน คือ
งาน 5 จัดทำแผนผังขั้นตอนกระบวนการผิต
งาน 6 ประเมินสารป้อนเข้าและสารออกทั้งหมด
งาน 7 เลือกข้อเน้นสำหรับการตรวจประเมินละเอียด
งานที่ 5 จัดทำแผนผังขั้นตอนกระบวนการผลิต
แผนผังขั้นตอนกระบวนการผลิตนั้น จะมีประโยชน์ในการวิเคราะห์มวล และพลังงานที่เข้า – ออกในแต่ละขั้นตอน เพื่อบ่งชี้พื้นที่หรือบริเวณในการประเมินโอกาส โดยละเอียดต่อไป การทำแผนผังขั้นตอนกระบวนการผลิตนั้น ผู้ทำการประเมินจำเป็นต้องใช้ข้อมูล ทั้งที่รวบรวมจากเอกสารและการเดินสำรวจในพื้นที่จริง งานส่วนนี้แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน คือ
5.1 การรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร
ผู้ประเมินจำเป็นต้องทราบข้อมูลพื้นฐานทั่วไปและข้อมูลอื่นๆ ที่โรงงานรวบรวมไว้เสียก่อน เพื่อทำความเข้าใจถึงลักษณะการดำเนินกิจการ การผลิตในภาพรวม โดยการรวบรวมข้อมูลเอกสารที่จำเป็นในขั้นต้น นำข้อมูลที่ได้มาศึกษาเพื่อประเมินสถานภาพ ของโรงงานก่อนการทำเทคโนโลยีสะอาด ตัวอย่างข้อมูลสำคัญ ได้แก่
- แผนผังโรงงาน จำนวนพนักงาน และการจัดองค์กร
- แผนผังกระบวนการผลิต
- ข้อมูลการใช้พลังงาน วัตถุดิบ น้ำ ผลิตภัณฑ์ และของเสีย รวมถึงระบบบำบัดของบริษัท
- แผนผังบริเวณใกล้เคียง แหล่งน้ำ การระบายน้ำ และชุมชนใกล้เคียง
5.2 เดินสำรวจโรงงานทุกบริเวณพร้อมจดบันทึกข้อมูลที่มีผลกระทบต่อกระบวนการผลิต เพื่อสร้างความคุ้นเคยกับกระบวนการผลิตและเครื่องจักรที่เกี่ยวข้อง มีจุดที่ต้องสำรวจ คือ
- โกดังเก็บวัตถุดิบ ที่เก็บผลิตภัณฑ์ รวมทั้งหน่วย ยูทิลิตี้และบำบัดของเสีย
- จดบันทึกและตรวจสอบความถูกต้องของผังโรงงาน และแผนภาพกระบวนการผลิต
- กำหนดเวลาสำรวจให้เหมาะสม ควรเป็นเวลาที่สามารถมองเห็นการทำงานทุกอย่างของกระบวนการผลิตทุกขั้นตอนในเวลาเดียวกัน
- ควรมีพนักงานในส่วนการผลิตที่เกี่ยวข้องในการสำรวจมาอธิบายวิธีการทำงาน และเสนอแนะปัญหาที่มี
- สังเกตและบันทึกจุดรอยรั่วไหลการเกิดของเสีย น้ำ ไอน้ำ ฯลฯ
- ควรเสนอแนะแนวทางที่ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายหรือเสียค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด
5.3 จัดทำแผนผังกระบวนการผลิต
ผู้ตรวจประเมินนำข้อมูลที่ได้ทั้งจากเอกสาร และการเดินสำรวจมาสรุปเป็นแผนผังกระบวนการผลิต
- แผนผังกระบวนการผลิตที่ทำต้องมีความละเอียดและสามารถแก้ไขปัญหาได้ตรงกับความเป็นจริง
- มีรายละเอียดของการเก็บวัสดุ การขนส่งระหว่างกระบวนการ การซ่อมบำรุง ตลอดจนของเสียที่ปล่อยมา
งานที่ 6 การประเมินมวลและพลังงานป้อนเข้า – ออกในแต่ละกระบวนการผลิตทั้งหมด
เป็นการประเมินคร่าว ๆ ถึงปริมาณวัตถุดิบผลิตภัณฑ์ ผลพลอยได้ พลังงาน และของเสียในแต่ละหน่วยปฏิบัติการ และจะใช้ผลการประเมินในการกำหนดข้อเน้นในการตรวจประเมินละเอียดต่อไป มีข้อพิจารณาดังนี้
- ไม่จำเป็นต้องคำนวณละเอียดในขั้นตอนนี้ สามารถใช้ประสาททั้ง 5 และอุปกรณ์อย่างง่าย
- ข้อมูลจากฝ่ายจัดซื้อ ฝ่ายขาย และการจดบันทึกของฝ่ายผลิตก็เพียงพอในการประเมินขั้นนี้
- มีข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณ และองค์ประกอบของมวลและพลังงานที่เข้า – ออกควรมี การบันทึกอย่างสม่ำเสมอ มากพอที่จะเปรียบเทียบผลการทำกิจกรรมเทคโนโลยีสะอาด ทั้งก่อนและหลังการทำกิจกรรม
งานที่ 7 เลือกข้อเน้นสำหรับการตรวจประเมินละเอียด
ข้อมูลจากงานที่ 5 และงานที่6 มากำหนดจุดที่จะทำการประเมินโดยละเอียด ควรเลือกจุดที่มีความสูญเสียเกิดขึ้นมากและมีความเป็นไปได้ในทางปฎิบัติด้วย ข้อเน้นควรพิจารณาจาก
- มีปริมาณของเสียมาก มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมาก มีการใช้พลังงานสูง
- ทำให้เกิดการสูญเสียในทางเศรษฐกิจสูงมีแนวโน้มเกิดอัตรายสูง หรือเป็นคอขวดของการผลิต
- มีข้อเสนอเทคโนโลยีสะอาด ค่อนข้างมากและมีความเด่นชัดในปัญหา
- มีเงินทุนเพียงพอ หรือมีแหล่งสนับสนุนจากแหล่งเงินทุน
- ทำให้เป็นไปตามกฎหมายปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคตหรือช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน
เมื่อเราเริ่มการตรวจประเมินเบื้องต้นจาก 3 งานข้างต้น เพื่อให้สามารถตรวจทำการตรวจสอบข้อมูลในการตรวจประเมินเบื้องต้นได้ เราสามารถกำหนดตารางเพื่อใช้ในการทบทวนงานและรวบรวมประเด็นสำคัญเพื่อนำไปใช้อีกครั้งตอนสิ้นสุดการดำเนินกิจกรรมเทคโนโลยีสะอาด ดังนี้
สมัครสมาชิก:
ส่งความคิดเห็น (Atom)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น